De Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) stelt werkgevers verantwoordelijk voor veilige en gezonde werkomstandigheden. Automatische deuren spelen hierin een belangrijke rol: ze bevorderen toegankelijkheid, voorkomen belasting bij handmatig openen en dragen bij aan ergonomie. Maar er zijn ook risico`s die gemanaged moeten worden.
Snel antwoord: Werkgevers moeten automatische deuren opnemen in hun Risico-Inventarisatie & Evaluatie (RI&E), jaarlijks laten keuren conform EN16005 en zorgen voor duidelijke gebruiksinstructies. Bij ongevallen is de werkgever in principe aansprakelijk.
ARBO-verplichtingen voor automatische deuren
De Arbowet en het Arbobesluit bevatten specifieke bepalingen voor arbeidsmiddelen, waaronder automatische deuren in bedrijfsomgevingen.
| Verplichting | Basis | Concreet |
|---|---|---|
| RI&E | Art. 5 Arbowet | Deur opnemen in risico-inventarisatie |
| Voorlichting | Art. 8 Arbowet | Instructies voor werknemers |
| Keuring | Art. 7.4a Arbobesluit | Jaarlijks EN16005-conform |
| Registratie | Art. 9 Arbowet | Bedrijfsongevallenregister |
| Preventie | Art. 3 Arbowet | Preventieve maatregelen nemen |
Expert tip: Leg de uitkomsten van de RI&E voor automatische deuren schriftelijk vast inclusief genomen maatregelen. Bij een inspectie door de Nederlandse Arbeidsinspectie is dit het eerste document dat gevraagd wordt. Ontbreken kan direct een boete opleveren van €3.000-€13.500.
Risico`s bij automatische deuren op de werkplek
Een goede RI&E identificeert alle potentiële risico`s. Voor automatische deuren zijn dit de meest voorkomende.
- Klemgevaar — Beweegbare panelen kunnen vingers, kleding of lichaamsdelen klem zetten. EN16005-sensoren moeten dit voorkomen.
- Botsingen — Werknemers die gehaast lopen kunnen tegen trage deuren oplopen. Contrastmarkering op glas is essentieel.
- Stroomuitval — Bij uitval moet de deur altijd handmatig te openen zijn. Dit moet regelmatig getest worden.
- Geluidsoverlast — Langdurige blootstelling aan openingen/sluitingen (85+ dB) vereist gehoorbescherming.
- Slecht onderhoud — Defecte sensoren kunnen leiden tot ongelukken. Storingsmeldingen direct opvolgen.
Werkgeveraansprakelijkheid bij ongevallen
Civiele aansprakelijkheid
Bij ongevallen is de werkgever aansprakelijk tenzij hij bewijst dat zijn zorgplicht is nagekomen (7:658 BW).
Bestuursrechtelijke boetes
Arbeidsinspectie kan boetes opleggen van €340 (minor) tot €13.500 (ernstig) per overtreding.
Strafrechtelijk
Bij ernstige ongevallen (zwaar letsel of dood) kan strafrechtelijke vervolging volgen wegens dood door schuld.
Lagere kans op bedrijfsongevallen bij organisaties met volledig ingevulde RI&E en goede periodieke keuringen, ten opzichte van organisaties zonder.
ARBO-checklist voor automatische deuren
- Deur opgenomen in actuele RI&E (max 4 jaar oud)
- Jaarlijkse EN16005-keuring uitgevoerd en gedocumenteerd
- NEN3140 elektrische veiligheidskeuring actueel
- Gebruiksaanwijzing beschikbaar voor werknemers
- Instructies voor handmatige ontgrendeling bij stroomuitval
- Contrastmarkering op glas (op ooghoogte)
- Storingsmeldingsprocedure duidelijk
- Bedrijfsongevallenregister bijgewerkt
- Preventiemedewerker op de hoogte
Goed om te weten: Kleine bedrijven (minder dan 25 medewerkers) mogen een eenvoudiger RI&E hanteren. Er bestaan branche-specifieke RI&E-instrumenten voor winkels, horeca en zorginstellingen die gratis te gebruiken zijn via arboportaal.nl.
Verantwoordelijkheden binnen de organisatie
- Directie / eindverantwoordelijke — Uiteindelijk aansprakelijk voor ARBO-beleid, financiering en naleving.
- Preventiemedewerker — Coördineert ARBO-aangelegenheden, organiseert keuringen en RI&E-updates.
- Facilitair / technische dienst — Operationeel verantwoordelijk voor dagelijkse staat van deuren, storingsafhandeling.
- Werknemers — Melden gevaarlijke situaties, volgen instructies op, gebruiken deuren conform handleiding.
Veelgestelde vragen
Ja, artikel 5 Arbowet verplicht elke werkgever tot een schriftelijke RI&E. Bedrijven met meer dan 25 werknemers moeten deze laten toetsen door een gecertificeerde kerndeskundige.
Bij belangrijke wijzigingen (nieuwe werkwijze, verbouwing, nieuwe apparatuur) direct. Standaard elke 4 jaar een volledige herziening. Bij elk nieuw arbeidsmiddel (ook automatische deur) een aanvulling.
Een SCIOS-gecertificeerde inspecteur voor EN16005 en een NEN3140-gecertificeerde inspecteur voor elektrische veiligheid. ToDoors heeft beide certificeringen in huis.
Bij storingen mogen werknemers de deur buiten gebruik stellen. Als de werkgever geen keuring laat uitvoeren kan de werknemer dit bij de preventiemedewerker of vakbond melden. Daarna bij de Arbeidsinspectie.
Nee, alleen de werkplek waar de werkgever feitelijk gezag uitoefent. Automatische deuren in de woning van een thuiswerker vallen niet onder ARBO, tenzij specifiek afspraken zijn gemaakt.
ARBO-conforme keuring nodig?
ToDoors verzorgt EN16005 + NEN3140 keuringen met rapportage voor uw RI&E. SCIOS-gecertificeerd.