De Europese Machinerichtlijn 2006/42/EG is de hoeksteen van productveiligheid voor automatische deuren in Nederland. Deze richtlijn bepaalt welke verplichtingen fabrikanten, importeurs en installateurs hebben. In 2026 wordt deze vervangen door de nieuwe Machineverordening (EU) 2023/1230. Wat betekent dit voor u?
Snel antwoord: Automatische deuren vallen onder de Machinerichtlijn 2006/42/EG omdat ze aangedreven bewegingen uitvoeren. Dit betekent verplichte CE-markering, EU-conformiteitsverklaring, risicobeoordeling en technisch dossier per deur.
Wat regelt de Machinerichtlijn?
De Machinerichtlijn stelt essentiële veiligheids- en gezondheidseisen aan machines om te zorgen voor vrij verkeer binnen de EU met gelijke veiligheidsniveaus.
| Onderdeel | Eis | Wie verantwoordelijk |
|---|---|---|
| CE-markering | Zichtbaar op product aangebracht | Fabrikant |
| EU-verklaring | Conformiteitsverklaring in Nederlands | Fabrikant / importeur |
| Risicobeoordeling | Systematische analyse per deur | Fabrikant + installateur |
| Technisch dossier | 10 jaar bewaarplicht | Fabrikant |
| Gebruiksaanwijzing | In Nederlands geleverd | Fabrikant / distributeur |
Expert tip: Vraag bij aanschaf altijd om een kopie van de EU-verklaring van overeenstemming en de risicobeoordeling. Zonder deze documenten is de deur niet rechtmatig in Nederland in gebruik te nemen en vervalt de fabrieksgarantie.
Nieuwe Machineverordening per 14 januari 2027
De huidige richtlijn wordt vervangen door een EU-verordening (direct werkend, geen nationale omzetting meer nodig). Dit verandert enkele eisen substantieel.
- Cybersecurity verplicht — Software-gestuurde deuren moeten beschermd zijn tegen cyberaanvallen. Updates moeten 10 jaar geleverd worden.
- Digitale documentatie toegestaan — EU-verklaring mag digitaal worden aangeleverd via QR-code op het product.
- Strengere markttoezichtbevoegdheden — Nationale autoriteiten kunnen hogere boetes opleggen bij niet-conformiteit.
- AI-systemen apart geregeld — Deuren met AI-gestuurde sensoren vallen onder aanvullende EU AI Act eisen.
- Overgangsperiode tot 2030 — Bestaande voorraad onder oude richtlijn mag tot 2030 worden verkocht.
Verplichtingen per rol
Fabrikant
Ontwerp conform essentiële eisen, opstellen technisch dossier, CE-markering, EU-verklaring en risicobeoordeling.
Importeur
Controleren CE-markering, bewaren EU-verklaring, vermelden eigen naam en adres op of bij het product.
Installateur
Correct installeren volgens handleiding, risicobeoordeling na installatie, opleveringstest en rapportage.
Maximale boete die de Nederlandse Arbeidsinspectie kan opleggen bij een ernstige overtreding van de Machinerichtlijn per deur. Bij herhaalde overtredingen kan dit oplopen tot €43.000.
Risicobeoordeling: wat wordt er beoordeeld?
- Klemrisico tijdens openen/sluiten (beweegbare panelen)
- Pletrisico tussen deur en kozijn of tussen twee vleugels
- Valgevaar door glasbreuk (veiligheidsglas verplicht)
- Elektrische veiligheid (CE-LV richtlijn 2014/35/EU)
- Geluidsniveau (max 80 dB(A) in normale bedrijfsomstandigheden)
- EMC-compatibiliteit (richtlijn 2014/30/EU)
- Brandgevaar (materialen brandklasse B-s1,d0 minimum)
Goed om te weten: De Arbeidsinspectie voert steekproefsgewijs controles uit in publieke gebouwen. Het ontbreken van CE-markering of EU-verklaring kan direct leiden tot een verbod op gebruik en verplichte terugname door de leverancier.
Verband met EN16005
EN16005 is een geharmoniseerde norm onder de Machinerichtlijn. Conformiteit met EN16005 geeft “vermoeden van overeenstemming” met de essentiële eisen van de richtlijn.
- EN16005 = veiligheidsnorm voor voetgangersgestuurde automatische deuren specifiek.
- Machinerichtlijn = kaderrichtlijn voor alle aangedreven producten, inclusief automatische deuren.
- Combinatie: Een EN16005-conforme deur voldoet automatisch aan de belangrijkste Machinerichtlijn-eisen voor veiligheid van voetgangers.
Veelgestelde vragen
Nee, alleen voor aangedreven deuren. Handmatige deuren (ook met gasveren of sluitdrangers) vallen niet onder de Machinerichtlijn. Zwaaideuren met motoraandrijving vallen er wel onder.
De fabrikant voert de standaard risicobeoordeling uit bij productontwerp. De installatie-specifieke beoordeling is meestal inbegrepen in de installatieprijs (€150-€300 waarde).
Ja, als eigenaar/gebruiker bent u verplicht deze beschikbaar te houden voor de Arbeidsinspectie. Bewaar samen met EN16005-rapport, onderhoudsrapporten en gebruiksaanwijzing.
De Nederlandse Arbeidsinspectie en de NVWA voor producten in consumentensferen. Bij import vanuit buiten de EU controleert ook de Douane op CE-markering bij binnenkomst.
Alleen als u als importeur verantwoordelijkheid neemt: CE-markering, EU-verklaring, risicobeoordeling, technisch dossier in NL/EN en 10 jaar bewaarplicht. De meeste particulieren kopen dit daarom via een EU-fabrikant of erkende importeur.
Conformiteitsadvies nodig?
ToDoors levert CE-gecertificeerde deuren met complete EU-verklaring en risicobeoordeling.