Snel antwoord: Een elleboogschakelaar is een grote drukplaat naast een deur, die u met uw elleboog, heup of vuist indrukt om de deurautomaat te laten openen. U kiest hem in plaats van een sensor als de deur pas open mag gaan wanneer iemand erom vraagt, zoals bij een toilet of spreekkamer. Ook op een bestaande draaideurautomaat kan hij vaak worden aangesloten.
Wat is een elleboogschakelaar?
Een elleboogschakelaar, ook vlakschakelaar genoemd, is een pulsgever met een groot drukvlak. U hoeft er niet precies op te mikken: een duw met de elleboog, de heup, de onderarm of een vuist is genoeg. De schakelaar geeft dan een kort signaal aan de besturing van de deurautomaat, die de deur opent en daarna zelf weer sluit.
Op het drukvlak staat meestal een pictogram, zoals een rolstoel of een deur. Er zijn bedrade uitvoeringen en draadloze, die hun signaal naar een ontvanger bij de deur sturen. Een elleboogschakelaar neemt zelf niets waar: hij reageert op een bewuste handeling. Hoe een pulsgever werkt en welke soorten er nog meer zijn, leest u bij wat een pulsgever is en hoe hij werkt.
Wat is het verschil tussen een elleboogschakelaar en een sensor?
Een sensor laat de deur vanzelf opengaan als iemand eraan komt, een elleboogschakelaar pas als iemand er bewust tegen duwt. In de tabel staat de radar als voorbeeld van een sensor die de deur opent.
| Wat u wilt weten | Radar of schakelaar |
|---|---|
| Wanneer gaat de deur open? | Radar: zodra iemand in het zichtveld op de deur af komt Schakelaar: pas als iemand de schakelaar indrukt |
| Wat doen voorbijgangers? | Radar: ze kunnen de deur laten openen als ze in het zichtveld komen Schakelaar: de deur blijft dicht |
| Wat doet de gebruiker? | Radar: niets, gewoon doorlopen Schakelaar: een duw met elleboog, heup of vuist |
| Wat raakt de gebruiker aan? | Radar: niets Schakelaar: het drukvlak, niet de deurkruk |
| Waar past het? | Radar: drukke entrees met een doorlopende stroom mensen Schakelaar: binnendeuren, toiletten, spreek- en behandelkamers |
Beide geven de besturing een signaal om te openen, en geen van beide zorgt voor de veiligheid van de doorgang. Dat doen andere sensoren: bij een openslaande deur zitten ze meestal op het deurblad, en ze werken net zo goed als de deur op een schakelaar opent. Welke dat zijn, leest u bij de sensoren van automatische draaideuren.
Wanneer kiest u een elleboogschakelaar in plaats van een sensor?
Een elleboogschakelaar past waar de deur dicht moet blijven tot iemand erdoor wil, en waar de gebruiker toch geen deurkruk wil aanraken. Dat speelt bijvoorbeeld in deze situaties:
- De deur blijft liever dicht tot iemand erdoor wil — bij een toilet, een spreekkamer of een behandelkamer zou een sensor de deur openen voor iedereen die in de buurt komt. Dat kost privacy, rust en warmte.
- De deur zwaait een gang in — een openslaande deur die op een radar reageert, zwaait ook open voor wie er toevallig langsloopt. Met een schakelaar blijft de gang vrij tot iemand bewust drukt.
- Hygiëne telt — in de zorg, een grootkeuken of een laboratorium wilt u geen deurkruk aanraken, maar ook geen deur die bij elke beweging opengaat. Een elleboogschakelaar geeft beide.
- Een toilet voor mindervaliden — heeft een miva-toilet een automatische deur, dan opent de gebruiker die met een grote schakelaar, en zit er binnen vaak een tweede. Er kan een vergrendeling met een melding vrij of bezet bij horen.
- Gebruikers die meer tijd nodig hebben — wie met een rollator of rolstoel komt, opent de deur pas als hij klaar is om door te gaan. De monteur stemt de openhoudtijd daarop af.
Wanneer is een sensor de betere keuze?
Bij een hoofdentree met veel bezoekers. Een radar opent de deur zonder dat iemand hoeft te stoppen, en dat houdt de stroom op gang. Wie bij elke doorgang eerst moet drukken, remt de rij af, zeker met volle handen of een winkelwagen.
Veel deuren combineren beide. Overdag opent de deur op de radar; buiten openingstijden staat hij in de nachtstand en werkt hij met een sleutelschakelaar of tag. Een binnendeur kan aan beide kanten een schakelaar hebben, of aan de ene kant een schakelaar en aan de andere kant een sensor, bijvoorbeeld waar personeel met karren in één richting rijdt.
Hoe werkt een elleboogschakelaar met een draaideurautomaat?
De schakelaar geeft alleen het sein om te openen. De draaideurautomaat doet de rest, en de sensoren op het deurblad bewaken de beweging. Zo verloopt een doorgang:
- Drukken — de gebruiker duwt tegen de schakelaar, en die geeft een puls aan de besturing.
- Openen — de draaideurautomaat zwaait de deur open. Waar veel kwetsbare gebruikers komen, kiest de monteur vaak een rustige instelling met beperkte snelheid en kracht, in de branche low-energy genoemd.
- Openhouden — de deur blijft open zolang de openhoudtijd duurt. Voor rolstoelgebruikers stelt de monteur die ruimer in.
- Bewaken — de sensoren op het deurblad letten op wie in het draaivlak of in de doorgang staat. Staat daar iemand, dan stopt of wacht de deur.
- Sluiten — daarna sluit de automaat de deur. Valt de stroom weg, dan werken veel draaideurautomaten als deurdranger: u opent de deur met de hand en hij sluit vanzelf.
Waar de schakelaar komt, bepaalt de monteur bij de installatie. Hij zorgt dat de gebruiker niet in de weg staat van de deur die openzwaait, en dat de schakelaar aan beide kanten goed te vinden en te bereiken is. Meer over bediening voor mensen met een beperking leest u bij de toegankelijkheid van draaideuren.
Welke bediening levert ToDoors bij een draaideur?
Bij de automatische draaideuren van ToDoors, met glijarm, knikarm of twee vleugels, kan de bediening met een sensor, een drukknop, een elleboogschakelaar of een koppeling met toegangscontrole. Een complete draaideurautomaat dormakaba ED250, met arm, kap en toebehoren, kost voor één vleugel vanaf € 2.830,84 excl. btw, inclusief montage en voorrijkosten, tarief 2026. Welke bediening en sensoren bij uw deur horen, staat in de offerte op maat. De uitvoeringen vindt u bij automatische draaideuren.
Heeft uw deur al een draaideurautomaat, dan kan er in veel gevallen een schakelaar bij; de monteur kijkt of de besturing daar een aansluiting voor heeft. Bij elke onderhoudsbeurt test hij de besturing en de sensoren. Onderhoud van een draaideurautomaat kost met Basic € 73,59 per automaat per jaar, excl. btw, tarief 2026; de andere pakketten staan bij onderhoud van automatische deuren.
Bij ToDoors: bij een onderhoudsbeurt controleert de monteur ook de openings- en sluitsnelheden en de openhoudtijden, en past hij ze waar nodig aan. Zo blijft een deur met een elleboogschakelaar afgestemd op wie hem gebruikt, ook op iemand met een rollator of rolstoel. Wij hebben contracten voor alle merken.
Veelgestelde vragen
Nee, een elleboogschakelaar reageert op een duw. Wilt u helemaal niets aanraken, dan past een contactloze schakelaar: u houdt uw hand ervoor en de deur gaat open. Die opent de deur net als een elleboogschakelaar op verzoek, maar vraagt geen druk. In de zorg ziet u beide, soms naast elkaar bij dezelfde deur.
Ja, de besturing van een automatische schuifdeur kan net zo goed een puls van een schakelaar krijgen als van een radar. Dat past bijvoorbeeld bij een schuifdeur naar een behandelkamer of een personeelsruimte, die niet voor iedere voorbijganger open hoeft. De beveiliging van de doorgang blijft daarbij gewoon werken.
Nee, de schakelaar geeft een signaal, maar er is een aandrijving nodig die de deur beweegt. Een handbediende deur krijgt daarvoor eerst een draaideurautomaat. De deur zelf kan in veel gevallen blijven hangen: de automaat komt boven op het kozijn of op de deur. Daarna sluit de monteur de schakelaar erop aan.
Ja, als er geen kabel naar de plek van de schakelaar kan, bijvoorbeeld bij een glaswand. Een draadloze schakelaar stuurt zijn signaal naar een ontvanger bij de deur en werkt op een batterij. Reageert de deur niet meer op de schakelaar, terwijl hij wel opent op een andere knop, dan kan die batterij leeg zijn. Meld het dan bij uw onderhoudsbedrijf.
Meer over sensoren: welke sensoren een automatische deur openen en bewaken, welke sensoren op een automatische schuifdeur zitten en alle veelgestelde vragen over automatische deuren.
dormakaba is een geregistreerd merk van de fabrikant. ToDoors is een onafhankelijk servicebedrijf en niet gelieerd aan of geautoriseerd door de merkhouder.
Prijzen uit het tarievenoverzicht 2026 van ToDoors, excl. btw. Laatst gecontroleerd op 29 oktober 2026.
Een elleboogschakelaar bij uw deur?
Vertel ons om welke deur het gaat, wie hem gebruikt en of er al een automaat op zit. Dan adviseren wij welke bediening past, en krijgt u een offerte op maat.
